Ebeveyn Çatışması ve Çocuklar Üzerine Etkileri​

Yazan  PSİKOLOG ELİF DEMİRER

Ebeveyn Çatışması ve Çocuklar Üzerine Etkileri

                          PSİKOLOG ELİF DEMİRER

 

 

Eşler arasında yaşanan çatışma ve boşanma gerek çiftler üzerinde gerekse çocukları üzerinde toplumsal, ekonomik ve psikolojik birtakım sonuçlar doğurmaktadır. Eşler arasındaki mutluluk, bireyin evliliği hakkındaki doyum hissidir. Kişinin hem evlilik hakkındaki genel duygularını hem de ilişkisinin belirli yönleri hakkındaki duygularını içerir. Eşler arasındaki anlaşmazlık ise ilişkideki sözel ve fiziksel çatışmanın yoğunluğu ve miktarı olarak tanımlanmaktadır. Eşler arasındaki problemler çabuk sinirlenme, kolayca incinme hissi, kıskançlık, kimseyle konuşmama, evde çok bulunmama, savurganlık gibi eşlerin kişisel özellikleri ya da davranışlarının evlilikte problem yaratıp yaratmadığıyla ilgilidir.

Ebeveyn Çatışmasının Çocukların Davranış ve Uyumu Üzerindeki Etkisi

Ebeveyn çatışması ile ilgili yapılan araştırmalarda çocukların etkilendikleri en temel alanlardan birinin davranış ve uyum problemleri olduğu görülmüştür. Bu araştırmalarda eşler arasındaki çatışmanın çocuğun davranışının uygunluğu, duygusal açıdan iyi olma, benlik kavramı, başarı, problem çözme becerisi ile ilişkili olduğunu göstermektedir. Bu araştırmalar aşağıda kısaca özetlenmektedir.

Konu ile ilgili yapılan araştırmalarda; çatışmasız anne babaların çocuklarına oranla çatışmalı anne babaların çocuklarında uyum problemlerinin daha fazla görüldüğü ebeveynler arasındaki fiziksel veya sözel saldırganlığın çocuklar tarafından model alındığı ve bu tür ortamlarda yetişen çocukların fikir birliği olunmayan durumlarda nasıl davranılacağını dolaylı yoldan ve hoş olmayan bir şekilde öğrendikleri ve bu çocukların daha fazla duygusal ve davranış problemleri gösterdikleri belirtilmektedir. Ayrıca yapılan araştırmalarda  çatışmalı veya boşanmış anne babaların çocuklarının toplam problem düzeylerinin çatışmasız anne babaların çocuklarına oranla daha yüksek olduğu bulunmuştur. 12 yıllık bir boylamsal çalışma sonucunda ise anne baba çatışmasının çok fazla olduğu ailelerde yetişen çocukların, anne babaları birlikte yaşamak yerine boşanmayı tercih ettiklerinde bunların daha sağlıklı yetişkinler olduğu belirtilmiştir.

Çocuklar model alma yoluyla ebeveynlerinden kavganın, ortaya çıkan anlaşmazlıklarda bir çözüm yolu olduğunu öğrenmekte; bu da çocuğun saldırganlığını arttırmaktadır. Ben-merkezci olan küçük çocuklar ise anne-babaları arasındaki çatışmadan dolayı kendilerini suçlamaktadırlar.

Geçimsiz olan ailelerin çocuklarının problem çözme becerisi puanlarının geçimli olan ailelerin çocuklarının problem çözme becerisi puanlarına göre daha düşük olduğu bulunmuştur. Araştırmacılar bu durumu kendi problemlerini çözemeyen ebeveynlerin çocuklarının problem çözme becerilerini destekleyici olanaklar sunmamalarına bağlamıştır. Çatışma ortamında yetişen çocukların problemlerini ya kaba kuvvetle ya da problemden kaçma şeklinde çözmeye çalıştıkları bulunmuştur.

Çalışmaların birinde eşler tarafından değerlendirilen çatışma ile 11-15 yaşlarındaki ergenlerin bilişsel ve sosyal yeterliği arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Araştırmaya alınan ergenlerin bilişsel ve sosyal yeterliği hem ergenlerin kendileri tarafından hem de öğretmenleri tarafından değerlendirilmiştir. Sonuçta eşler arasındaki çatışma ile ergenlerin algıladıkları bilişsel ve sosyal yeterlikleri arasındaki ilişkinin anlamlı olmadığı bulunurken, eşler arasındaki çatışmanın yüksek olduğu durumda öğretmenler tarafından değerlendirilen bilişsel ve sosyal yeterliğin düşük olduğu bulunmuştur. Benzer şekilde yapılan başka bir çalışmada ise hem ergenlerin ebeveynleri arasındaki çatışmayı algılamaları hem de ebeveynlerin kendilerinin çatışmayı algılamaları ile ergenlerin bilişsel ve sosyal yeterliği arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Araştırmaya alınan ergenlerin bilişsel ve sosyal yeterliği öğretmenleri tarafından değerlendirilmiştir. Sonuçlar, hem ergenlerin hem de ebeveynlerin algıladıkları çatışma arttıkça, ergenlerin bilişsel ve sosyal yeterliklerinin düştüğünü göstermiştir.

Eşler tarafından algılanan çatışma ile yaşları 8-9 ve 15-16 arasında değişen ergenlerin algıladıkları benlik saygısı arasındaki ilişki incelendiğinde, küçük yaş grubunda eşler arasındaki çatışma arttıkça, benlik saygısının düştüğü bulunurken; ergenlerde, eşler arasındaki çatışma ile benlik saygısı arasındaki ilişkinin anlamlı olmadığı görülmüştür. Eşler arasındaki çatışma ile üniversite öğrencilerinin bazı psikolojik sonuç değişkenleriyle olan ilişkisini inceleyen araştırmaların birinde ise 18-22 yaşlarındaki gençlerin ebeveynleri arasındaki algıladıkları çatışma attıkça evliliğe karşı olumsuz tutumlarının arttığı bulunmuştur. Bu bulguya paralel bir başka bulgu, üniversite öğrencilerinde algılanan ebeveynler arası çatışma arttıkça romantik ilişkilerdeki yakınlığın azaldığını göstermiştir

 

Okunma 2640 defa Son Düzenlenme Cuma, 17 Ocak 2014 23:57
Duyurular

Sayın Velimiz, 24 Nisan Perşembe Günü Saat: 11.00 – 12.00 arasında Psikolog Elif Demirer’in “ÇOCUK VE SALDIRGANLIK” Başlıklı seminer sunumu olacaktır.

Ayın Öğrencisi

İŞTE Webim

Yemek Listemiz